Zderzenia. Ożywianie poprzez Ucieleśnianie. Proces twórczy w teatrze inspirowany przestrzenią / obiektem mobilnym
Autorzy: dr Sylwia Hefczyńska-Lewandowska, dr Mateusz Barta
Akademia Sztuk Teatralnych im. St. Wyspiańskiego w Krakowie
Wydział Teatru Tańca w Bytomiu
Wydział Lalkarski we Wrocławiu
Projekt badawczy Zderzenia. Ożywianie poprzez Ucieleśnianie. Proces twórczy w teatrze inspirowany przestrzenią/ obiektem mobilnym był kontynuacją współpracy międzyuczelnianej prowadzonej od kilku lat z Uniwersytetem Artystycznym im. Magdaleny Abakanowicz w Poznaniu. Główną ścieżką działania w ramach współpracy jest laboratorium twórcze dla osób studenckich. Laboratorium to przybiera kształt pleneru artystycznego, podczas którego dochodzi do zderzenia wizji i idei twórczych na styku różnych sztuk. Obrana forma działania wynika z przeświadczenia, że zanurzenie się we wspólnym działaniu przedstawicieli świata teatru, tańca, architektury, scenografii daje możliwość odnajdywania nowych form wypowiedzi/ ekspresji scenicznej. Wychodząc poza obszar rozpoznany jesteśmy niejako zmuszeni do zbudowania nowej perspektywy, odnalezienia nietuzinkowych dróg kreacji.
W roku akademickim 2024/2025 idea spotkań plenerowych została zrealizowana w poszerzonej formule. Tym razem trójstronnej. Projekt badawczy Zderzenia. Ożywianie poprzez Ucieleśnianie dedykowany był studentom/ studentkom i wykładowcom/ wykładowczyniom trzech różnych Wydziałów. Wydział Teatru Tańca w Bytomiu i Wydział Lalkarski we Wrocławiu wyrastają z jednej macierzystej uczelni – Akademii Sztuk Teatralnych im. St. Wyspiańskiego w Krakowie. Ale różnią się pod wieloma aspektami, kładąc nacisk bądź na ucieleśnianie (domena procesów na WTT), bądź na ożywianie materii nieożywionej (jak w przypadku WL). W zestawieniu z Pracownią Zjawisk Teatralnych poznańskiego Wydziału Architektury Wnętrz i Scenografii – która odchodząc od myślenia o scenografii jako dekoracji, poszukuje odpowiedzi na pytania o nową/ współczesną scenografię – szukaliśmy intrygującego zderzenia. Zderzenia, które mogłoby zaowocować inspirującymi ścieżkami/ efektami.
Główną ideą pleneru była wymiana artystyczna i współpraca warsztatowa studentów i wykładowców. Celem pleneru było bezpośrednie spotkanie przedstawicieli zaprzyjaźnionych wydziałów, nawiązanie współpracy, wspólne uruchamianie wyobraźni wokół wybranych tematów/zagadnień, krystalizacja i realizacja pomysłów w twórczym działaniu na styku tancerz, aktor, choreograf – scenograf. Studenci WAWiS mieli za zadanie przygotowanie koncepcji obiektu mobilnego oraz zrealizowanie go podczas pleneru, aby w porozumieniu ze studentami WTT i WL opracować ostateczną wersję obiektu/rekwizytu, uwzględniającą punkt widzenia tancerzy/aktorów/choreografów. Zadaniem studentów WTT i WL było znalezienie odpowiedniego języka ruchowego/możliwości ekspresji cielesnej/ ekspresji formy w oparciu o posiadane kompetencje aktorskie, animacyjne i taneczne, tak aby były one adekwatne do zaprojektowanych obiektów/układów przestrzennych/rekwizytów.
Na kolejnych stronach przedstawiamy koncepcje prac studentek UAP wykorzystane podczas pracy laboratoryjnej w Michałowicach.
INSPIRACJE
- FAUSTYNA STARK
Założeniem jest stworzenie performance’u korespondującego z pojęciem rytuału oraz metaciała. Częściowo funkcję muzyki przejmie tekst Gertrude Stein pt. „Food”. Przez liczne powtórzenia i kombinacje słów jest rytmiczny i muzyczny w swojej formie.
Punktem wyjścia są słowa metaciało i ciało społeczne. Ciało społeczne odnosi się do koncepcji funkcjonowania struktur społecznych, których hierarchię i jedność przypieczętowują wspólne rytuały oraz tabu pokarmowe. Metaciało dotyczy niejednoznaczności i zmiennej przynależności ciała w obrębie rytuału, gdzie tożsamość przenosi się z jednostki na jednostkę oraz z jednostki na obiekt lub pokarm. Pojęcia zmieniają znaczenie i formę w obrębie zamkniętego kręgu elementów porządku wyobrażonego – rytualnego. Metaciało w kontekście sztuk scenicznych, a zwłaszcza tańca odnosi się do możliwości doświadczania za pomocą cudzego ciała. Uczestnicy performance’u stają się tymczasowym, stworzonym na dany moment ciałem społecznym, przeżywającym rzeczywistość sceniczną. Tancerze są jego elementami o wyższym stopniu wtajemniczenia przez performowanie tej rzeczywistości i otwieranie jej dla osób obserwujących. Stanowią jedną materię z przestrzenią sceniczną, są jej żywym, ruchomym aspektem. Umiejscowienie instalacji w centrum sugeruje utworzenie kręgu i poruszanie się wokół niego. Wychodzące z niej podłużne, elastyczne elementy są bezpośrednim połączeniem z tancerzami. Ich zasięg sugeruje zakres ruchu. Jej baza jest stabilna i sztywna, o organicznej formie. W instalacji znajdować się będzie także prześwit umożliwiający wchodzenie do środka lub przechodzenie przez nią.
- ALEKSANDRA SORNEK
Kostiumy dla tytułowych bohaterów tekstu Dr Jekyll and Mr Hyde. Moim głównym celem jest ukazanie dwóch skrajnie różnych charakterów postaci, ich walki ze sobą oraz stopniowo narastającego w nich szaleństwa.
Gładka forma i zastosowanie białych materiałów pierwszego stroju i strukturalność drugiego czarnego stroju – podkreślają przeciwne charaktery postaci. Przewidziana została możliwość modyfikacji formy kostiumów przy pomocy zaczepów przyszytych do rękawów w pierwszym kostiumie i ukrytych kieszonkach w drugim.
